25 lipca Dzień Bezpiecznego Kierowcy - 4 kroki, aby zachować bezpieczeństwo podczas podróży.

25 lipca przypada Dzień Bezpiecznego Kierowcy. To dobry moment, aby przypomnieć sobie, że bezpieczeństwo podczas podróży nie zależy wyłącznie od umiejętności prowadzenia samochodu. Liczą się również stan kierowcy, przygotowanie pojazdu, zachowanie na drodze oraz znajomość zasad postępowania w razie awarii lub wypadku.

Niezależnie od tego, czy jedziesz przez Toruń, drogą ekspresową S10, autostradą A1, czy wybierasz się na wakacje poza województwo kujawsko-pomorskie, warto poświęcić kilka minut na właściwe przygotowanie podróży.

1. Przygotuj kierowcę, a nie tylko trasę

Nawigacja może wskazać najszybszą drogę, ale nie oceni, czy kierowca jest wypoczęty i zdolny do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Przed dłuższą podróżą należy zadbać o sen, nawodnienie oraz odpowiednią ilość czasu na przejazd.

Nie rozpoczynaj jazdy, jeżeli odczuwasz wyraźne zmęczenie, senność, zawroty głowy albo problemy z koncentracją. Warto również sprawdzić, czy przyjmowane leki nie wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów. Informacja taka może znajdować się w ulotce, na opakowaniu lub w zaleceniach lekarza.

Przed ruszeniem warto:

• ✓ sprawdzić trasę, pogodę, remonty i możliwe utrudnienia;
• ✓ zaplanować regularne przerwy oraz miejsca bezpiecznego postoju;
• ✓ ustawić nawigację i playlistę przed rozpoczęciem jazdy;
• ✓ odłożyć telefon poza zasięg ręki lub uruchomić tryb samochodowy;
• ✓ pozostawić zapas czasu, aby opóźnienie nie prowokowało do przekraczania prędkości;
• ✓ upewnić się, że kierowca nie znajduje się pod wpływem alkoholu, narkotyków ani środków ograniczających sprawność psychofizyczną.

Kierującemu nie wolno podczas jazdy korzystać z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku.^[1] Nawet korzystanie z zestawu głośnomówiącego nie powinno jednak prowadzić do rozmowy, która odciąga uwagę od sytuacji na drodze.

2. Sprawdź samochód i zabezpiecz wnętrze

Przed podróżą trzeba ocenić podstawowy stan pojazdu. Nie każdą usterkę można zauważyć samodzielnie, ale kierowca powinien reagować na kontrolki, niepokojące dźwięki, pogorszenie skuteczności hamowania, problemy z oświetleniem lub wycieraczkami.

Przed wyjazdem sprawdź przede wszystkim:

• ✓ ciśnienie w oponach i ich widoczny stan;
• ✓ działanie świateł, kierunkowskazów oraz świateł hamowania;
• ✓ poziom płynu do spryskiwaczy i działanie wycieraczek;
• ✓ poziomy płynów eksploatacyjnych zgodnie z instrukcją pojazdu;
• ✓ obecność wycieków pod samochodem;
• ✓ sposób zamocowania bagażu, fotelików dziecięcych i dodatkowego wyposażenia.

Pojazd uczestniczący w ruchu musi być zbudowany, wyposażony i utrzymany w taki sposób, aby jego użytkowanie nie zagrażało osobom znajdującym się w samochodzie ani innym uczestnikom ruchu.^[2]

Pasy bezpieczeństwa i przewożenie dzieci

Kierowca oraz pasażerowie pojazdu wyposażonego w pasy bezpieczeństwa mają obowiązek korzystać z nich podczas jazdy, z uwzględnieniem wyjątków określonych w przepisach. Dziecko mające mniej niż 150 cm wzrostu powinno być co do zasady przewożone w odpowiednim foteliku lub innym urządzeniu przytrzymującym.^[3]

Pas powinien przebiegać zgodnie z instrukcją producenta pojazdu i nie może być poprowadzony pod pachą, za plecami ani przez grube przedmioty znajdujące się w kieszeniach. Fotelik dziecięcy musi być dopasowany do dziecka, prawidłowo zamontowany i zgodny z wymaganiami przewidzianymi dla tego rodzaju urządzeń.

Co powinno znajdować się w samochodzie?

W typowym samochodzie osobowym do przenośnego wyposażenia wymaganego przepisami należą:

• ✓ trójkąt ostrzegawczy ze znakiem homologacji;
• ✓ gaśnica umieszczona w miejscu łatwo dostępnym.

Obowiązek posiadania apteczki i kamizelki odblaskowej nie dotyczy co do zasady każdego samochodu osobowego zarejestrowanego w Polsce.^[4] Nie oznacza to jednak, że warto z nich rezygnować.

Kamizelkę warto przechowywać w kabinie, a nie na dnie bagażnika. Dzięki temu można założyć ją jeszcze przed opuszczeniem samochodu. Przed wyjazdem za granicę należy dodatkowo sprawdzić wymagania obowiązujące w państwach docelowych i tranzytowych.

3. Dostosuj jazdę do rzeczywistych warunków

Dopuszczalna prędkość jest górną granicą, a nie prędkością, z którą należy jechać niezależnie od sytuacji. Kierowca ma obowiązek poruszać się z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, uwzględniając między innymi pogodę, widoczność, stan drogi, natężenie ruchu oraz właściwości pojazdu i ładunku.^[5]

Szczególną ostrożność należy zachować podczas intensywnego deszczu, mgły, silnego wiatru, jazdy pod słońce oraz w miejscach, w których mogą pojawić się piesi, rowerzyści, motocykliści lub zwierzęta.

Zachowaj bezpieczny odstęp

Odstęp od poprzedzającego pojazdu powinien pozwalać uniknąć zderzenia w razie jego nagłego hamowania lub zatrzymania. Na autostradzie i drodze ekspresowej minimalna odległość od pojazdu jadącego tym samym pasem, wyrażona w metrach, powinna wynosić co najmniej połowę liczby określającej prędkość w kilometrach na godzinę. Zasada ta nie obowiązuje podczas wykonywania manewru wyprzedzania.^[5]

Przykładowo przy prędkości 100 km/h minimalny odstęp powinien wynosić co najmniej 50 metrów, a przy 120 km/h – co najmniej 60 metrów. W deszczu, po zmroku lub przy śliskiej nawierzchni rozsądne może być pozostawienie jeszcze większej odległości.

Nie rozpraszaj się zdarzeniami na drugim pasie

Wypadek, kontrola drogowa lub uszkodzony samochód często przyciągają uwagę kierowców. Nie należy zwalniać wyłącznie po to, aby obserwować albo nagrywać zdarzenie. Trzeba patrzeć na własny tor jazdy, zwiększyć odstęp, wykonywać polecenia służb i pozostawić miejsce dla pojazdów ratunkowych.

4. Przygotuj się na awarię lub wypadek

Nawet sprawny samochód może ulec awarii. Dlatego kierowca powinien wiedzieć, gdzie znajduje się trójkąt, gaśnica, kamizelka i numer do pomocy drogowej.

Na autostradzie lub drodze ekspresowej zatrzymywanie i postój są dozwolone wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych. Jeżeli unieruchomienie pojazdu wynika z awarii, kierowca powinien usunąć go z jezdni, jeżeli jest to możliwe, oraz właściwie ostrzec pozostałych uczestników ruchu.^[6]

Bezpieczna kolejność działania

• ✓ włącz światła awaryjne;
• ✓ zatrzymaj pojazd możliwie daleko od czynnego pasa ruchu;
• ✓ przed wyjściem upewnij się, że otwarcie drzwi nie stworzy zagrożenia;
• ✓ załóż kamizelkę odblaskową jeszcze w samochodzie;
• ✓ jeżeli warunki na to pozwalają, opuść pojazd od strony oddalonej od ruchu;
• ✓ ustaw trójkąt ostrzegawczy w wymaganej odległości;
• ✓ przejdź w bezpieczne miejsce, a na autostradzie – najlepiej za barierę ochronną;
• ✓ wezwij pomoc drogową, a w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia zadzwoń pod numer 112.

W jakiej odległości ustawić trójkąt?

• ✓ na autostradzie lub drodze ekspresowej – 100 metrów za pojazdem;
• ✓ na pozostałych drogach poza obszarem zabudowanym – 30–50 metrów za pojazdem, jeżeli występuje sytuacja wymagająca sygnalizowania postoju;
• ✓ na obszarze zabudowanym – bezpośrednio za pojazdem albo na nim, na wysokości nie większej niż 1 metr, gdy zatrzymanie nastąpiło w miejscu, w którym postój jest zabroniony.

Na autostradzie i drodze ekspresowej postój z powodu uszkodzenia pojazdu lub wypadku należy sygnalizować w każdym przypadku. Na pozostałych drogach obowiązek zależy między innymi od miejsca zatrzymania i widoczności pojazdu.^[6]

Kiedy element odblaskowy jest obowiązkowy?

Samo wyjście z samochodu nie oznacza automatycznie, że kierowca staje się osobą objętą obowiązkiem używania elementów odblaskowych. Obowiązek dotyczy pieszego poruszającego się po drodze po zmierzchu poza obszarem zabudowanym, z wyjątkami wskazanymi w przepisach, między innymi dla drogi dla pieszych.^[6]

Niezależnie od obowiązku prawnego założenie kamizelki przed wyjściem z unieruchomionego pojazdu znacząco poprawia widoczność i jest rozsądnym elementem przygotowania do awarii.

Jeżeli doszło do wypadku

Najpierw należy zadbać o własne bezpieczeństwo i zabezpieczyć miejsce zdarzenia. Jeżeli są osoby poszkodowane, trzeba udzielić niezbędnej pomocy, wezwać zespół ratownictwa medycznego i Policję oraz nie podejmować działań, które mogłyby utrudnić ustalenie przebiegu wypadku.^[7]

Podczas rozmowy z numerem alarmowym 112 należy podać miejsce zdarzenia, liczbę poszkodowanych, zauważone zagrożenia oraz odpowiadać na pytania operatora. Nie należy kończyć połączenia, dopóki operator o to nie poprosi.

Bezpieczna podróż służbowa również wymaga organizacji

Jeżeli pracownicy wykorzystują samochody służbowe albo prywatne pojazdy do wykonywania obowiązków zawodowych, zagrożenia związane z jazdą powinny zostać uwzględnione w organizacji pracy i ocenie ryzyka zawodowego.^[8]

Pracodawca powinien w szczególności zadbać o:

• ✓ sprawny i terminowo serwisowany pojazd służbowy;
• ✓ jasne zasady zgłaszania usterek i szkód;
• ✓ instrukcję postępowania w razie awarii lub wypadku;
• ✓ dostęp do numerów alarmowych i pomocy drogowej;
• ✓ planowanie pracy bez wywierania presji na przekraczanie prędkości;
• ✓ uwzględnianie zmęczenia, pogody i długości trasy;
• ✓ zabezpieczenie przewożonych narzędzi, materiałów i dokumentów;
• ✓ przeszkolenie pracowników w zakresie zagrożeń związanych z prowadzeniem pojazdu.

Krótka lista kontrolna przed wyjazdem

• ✓ Jestem wypoczęty i zdolny do prowadzenia.
• ✓ Znam trasę i mam zapas czasu.
• ✓ Opony, światła i wycieraczki są sprawne.
• ✓ Trójkąt i gaśnica znajdują się w samochodzie.
• ✓ Kamizelka jest dostępna bez otwierania bagażnika.
• ✓ Bagaż i luźne przedmioty są zabezpieczone.
• ✓ Wszyscy pasażerowie mają zapięte pasy.
• ✓ Telefon i nawigacja są ustawione przed rozpoczęciem jazdy.
• ✓ Znam numer do pomocy drogowej i zakres posiadanego ubezpieczenia.

Podstawy prawne

1. Art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
2. Art. 66 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
3. Art. 39 ust. 1 oraz ust. 3–3a ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
4. § 11 ust. 1 pkt 13–14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
5. Art. 19 ust. 1–3a ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
6. Art. 11 ust. 4a, art. 49 ust. 3 oraz art. 50 ust. 1–3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
7. Art. 44 ust. 1–2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
8. Art. 207 § 1–2 oraz art. 226 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

Stan prawny: 24 sierpnia 2026 r.