Instruktaż ogólny BHP może prowadzić pracownik służby BHP, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby, pracodawca samodzielnie wykonujący te zadania albo odpowiednio przygotowany pracownik wyznaczony przez pracodawcę. Trzeba sprawdzić podstawę powierzenia szkolenia, wiedzę prowadzącego i przygotowanie do nauczania. Sama pieczątka lub aktualne szkolenie okresowe nie rozstrzygają sprawy.
Przy organizacji pierwszego dnia pracy zaczęłabym od ustalenia, kto rzeczywiście poprowadzi zajęcia. Osoba zajmująca się dokumentami kadrowymi nie staje się przez to automatycznie instruktorem, a doświadczony kierownik nie zawsze spełnia wymagania dotyczące obu części szkolenia wstępnego.
Poniżej wyjaśniam wymagania dla instruktażu ogólnego. Cały proces przed dopuszczeniem do pracy opisuje poradnik o szkoleniu wstępnym nowego pracownika. Rozdzielenie tych zagadnień pomaga ustalić, komu powierzyć poszczególne zadania.
Kogo przepisy dopuszczają do prowadzenia instruktażu ogólnego?
Rozporządzenie wskazuje cztery możliwości. Instruktaż ogólny przeprowadza:[1]
- Pracownik służby BHP. Chodzi o osobę zatrudnioną w tej służbie, z wymaganym przygotowaniem do wykonywania jej zadań.
- Osoba wykonująca u pracodawcy zadania służby BHP. Trzeba sprawdzić rzeczywiste powierzenie tych zadań i wymagania związane z taką funkcją.
- Pracodawca samodzielnie wykonujący zadania służby BHP. Samo prowadzenie firmy nie wystarcza. Muszą być spełnione warunki pozwalające pracodawcy wykonywać te zadania.
- Pracownik wyznaczony przez pracodawcę. Musi mieć wiedzę i umiejętności zapewniające właściwą realizację programu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP.
Ostatnia możliwość nie oznacza, że każda osoba prowadząca instruktaż ogólny musi mieć dyplom technika BHP lub studia z tego zakresu. Przepis dopuszcza także wyznaczonego pracownika spełniającego wskazane warunki. Nie należy jednak utożsamiać wyznaczenia do szkolenia z powierzeniem wszystkich zadań służby BHP. Są to różne role.
Jeśli rozważasz zatrudnienie pracownika służby BHP albo stałą obsługę zewnętrzną, wymagania dla tych funkcji znajdziesz w artykule o kwalifikacjach inspektora i specjalisty ds. BHP.
Co oznacza przygotowanie dydaktyczne?
Organizator szkolenia ma zapewnić wykładowców i instruktorów z wiedzą, doświadczeniem zawodowym oraz przygotowaniem dydaktycznym pozwalającymi prawidłowo zrealizować program. Rozporządzenie wyjaśnia, że przygotowanie dydaktyczne oznacza ukończenie kształcenia lub szkolenia przygotowującego do prowadzenia procesu szkolenia BHP. Obejmuje ono odpowiednie formy organizacyjne, metody i środki dydaktyczne.[2]
Mówiąc prościej, prowadzący ma nie tylko znać zasady, lecz także umieć ich nauczyć. Powinien potrafić uporządkować materiał, wyjaśnić trudne pojęcie prostszym językiem i dopasować sposób przekazania informacji do uczestników. Doświadczenie w wykonywaniu pracy jest ważne, ale nie zastępuje wymaganego przygotowania do prowadzenia szkolenia.
Nie sprowadzałabym tej oceny do samej nazwy kursu. Trzeba sprawdzić, jakie kształcenie lub szkolenie ukończyła dana osoba i czy obejmowało przygotowanie do skutecznego prowadzenia szkoleń BHP. Z przywołanej definicji nie wynika obowiązek ukończenia przez każdego instruktora studiów pedagogicznych ani jednego kursu o jednakowej nazwie i liczbie godzin.
Pracownica kadr zna formularz, ale nie program szkolenia
Pracodawca chce wyznaczyć pracownicę kadr do prowadzenia instruktażu ogólnego. Ma ona aktualne zaświadczenie ze swojego szkolenia BHP i od lat przygotowuje karty szkolenia. Nie zna jednak zasad pierwszej pomocy objętych programem ani lokalnych procedur postępowania w razie zagrożenia. Nie ukończyła też kształcenia lub szkolenia przygotowującego do prowadzenia zajęć BHP.
W tych okolicznościach samo wyznaczenie nie wystarczy. Przed powierzeniem zajęć trzeba zapewnić brakujące przygotowanie i ocenić, czy pracownica potrafi zrealizować cały program. Znajomość sposobu wypełniania dokumentów nie oznacza jeszcze przygotowania do szkolenia innych osób.
Czy właściciel firmy może sam przeszkolić nowego pracownika?
W odniesieniu do pracodawcy § 10 ust. 2 mówi o osobie samodzielnie wykonującej zadania służby BHP. Kodeks pracy dopuszcza to po spełnieniu warunków dotyczących szkolenia oraz wielkości zakładu: do 10 pracowników albo do 50 pracowników przy zakwalifikowaniu do grupy działalności o kategorii ryzyka nie wyższej niż trzecia.[3]
Rozporządzenie przewiduje szkolenie przygotowujące pracodawcę do wykonywania zadań służby BHP przed podjęciem tych zadań. Z tego szkolenia zwolniony jest pracodawca spełniający wymagania kwalifikacyjne dla służby BHP.[4] Nie należy zatem automatycznie uznawać zwykłego zaświadczenia ze szkolenia okresowego dla pracodawców za potwierdzenie przygotowania do samodzielnego wykonywania zadań tej służby.
Niewielka firma i dwa różne rodzaje przygotowania
Właściciel zatrudnia sześć osób i ma aktualne szkolenie okresowe dla pracodawców. Chce sam poprowadzić instruktaż ogólny nowej osoby. Nie ukończył szkolenia przygotowującego do wykonywania zadań służby BHP i nie ma kwalifikacji zwalniających go z tego szkolenia.
Niewielka liczba pracowników spełnia warunek dotyczący wielkości zakładu, ale nie uzupełnia brakującego przygotowania. Powinien zapewnić instruktaż prowadzony przez osobę spełniającą wymagania. Jeżeli chce wykonywać te zadania osobiście, musi wcześniej spełnić właściwe warunki, a do samych zajęć przygotować się także pod względem programu i sposobu nauczania.
Dlaczego prowadzący musi znać zasady konkretnego zakładu?
Instruktaż ogólny obejmuje podstawowe przepisy BHP, zasady obowiązujące u danego pracodawcy oraz udzielanie pierwszej pomocy. Szczegółowy program przygotowuje pracodawca albo, w porozumieniu z nim, jednostka prowadząca szkolenie. Powinien on uwzględniać rodzaje i warunki wykonywanych prac.[5]
Dlatego sama prezentacja z ogólnymi przepisami nie wystarcza do przygotowania zajęć. Prowadzący powinien dostać aktualne informacje o organizacji zakładu, obowiązujących zasadach i sposobie reagowania na zagrożenia. Potrzebuje ich, bo nowy pracownik ma wiedzieć, jak zastosować przekazane wiadomości w miejscu swojej pracy.
Przy usłudze zewnętrznej ustal więc, kto poprowadzi zajęcia, na jakiej podstawie i jakie informacje trzeba mu przekazać. Rozporządzenie pozwala zlecić szkolenie uprawnionej jednostce organizacyjnej, ale zlecenie nie zwalnia z zapewnienia właściwego programu i odpowiednio przygotowanych prowadzących.[6]
Czy ta sama osoba może prowadzić instruktaż stanowiskowy?
Może, jeśli osobno spełnia wymagania dotyczące instruktażu stanowiskowego. Dla tej części przepisy wskazują pracodawcę lub wyznaczoną osobę kierującą pracownikami, z odpowiednimi kwalifikacjami, doświadczeniem zawodowym i przeszkoleniem w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.[7]
To znaczy, że prawo do prowadzenia części ogólnej nie daje samo w sobie prawa do prowadzenia części stanowiskowej. Szczegóły pokazuję w poradniku o prowadzącym instruktaż stanowiskowy i dokumentowaniu zajęć.
Co sprawdzić przed wyznaczeniem prowadzącego?
Proponuję krótką kontrolę organizacyjną:
- Ustal, do której kategorii z § 10 ust. 2 należy prowadzący i czy rzeczywiście spełnia jej warunki.
- Sprawdź wymagane szkolenia oraz dokumenty potwierdzające przygotowanie, zamiast opierać się wyłącznie na nazwie stanowiska.
- Oceń wiedzę, doświadczenie i przygotowanie dydaktyczne w odniesieniu do programu, który ma zostać zrealizowany.
- Przekaż aktualne informacje o zasadach obowiązujących w zakładzie i uzgodnij program zajęć.
- Zapewnij czas na rzeczywiste szkolenie przed dopuszczeniem nowej osoby do pracy oraz prawidłowe potwierdzenie jego odbycia.
To praktyczny sposób uporządkowania wyboru prowadzącego. Nie jest dodatkowym urzędowym formularzem ani odrębnym katalogiem uprawnień.
Ustalmy, kto i jak przeszkoli nowego pracownika
Organizujesz zatrudnienie w Toruniu lub powiecie toruńskim? Jako specjalista BHP pomogę uporządkować szkolenia i obsługę BHP, ustalić podział zadań oraz dopasować program do warunków pracy. Przyjrzymy się także temu, jakie informacje powinien otrzymać prowadzący.
Jeżeli rozważasz dodatkowe zabezpieczenie finansowe pracowników, możemy omówić grupowe ubezpieczenie na życie. Zakres zależy od wybranej umowy i rozszerzeń, na przykład dotyczących choroby lub wypadku objętego ochroną.[8] Polisa nie zastępuje prawidłowego przygotowania pracownika do pracy.
Ofertę ubezpieczenia u mnie omówimy także online, niezależnie od siedziby firmy w Polsce. Osobom objętym polisą zawartą za moim pośrednictwem pomagam później w formalnościach związanych ze zgłoszeniem zdarzenia.
Podstawy prawne i dokumenty
- § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 1327, zmiana Dz.U. z 2025 r. poz. 1640 — osoby prowadzące instruktaż ogólny. ↩
- § 1a pkt 4 oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia wskazanego w przypisie 1 — przygotowanie dydaktyczne oraz wymagania wobec wykładowców i instruktorów. ↩
- Art. 237¹¹ § 1–2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 1245 ze zmianami — organizacja wykonywania zadań służby BHP. ↩
- § 13 ust. 1–2 rozporządzenia wskazanego w przypisie 1 — przygotowanie pracodawcy do wykonywania zadań służby BHP i zwolnienie ze szkolenia przy spełnieniu wymagań kwalifikacyjnych. ↩
- § 7 ust. 1–3 oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia wskazanego w przypisie 1 — opracowanie programu, dostosowanie do prac i zakres instruktażu ogólnego. ↩
- § 4 ust. 1 oraz § 5 rozporządzenia wskazanego w przypisie 1 — organizowanie szkolenia i obowiązki organizatora. ↩
- § 11 ust. 5 rozporządzenia wskazanego w przypisie 1 — wymagania dla prowadzącego instruktaż stanowiskowy. ↩
- Ogólne Warunki Grupowego Ubezpieczenia na Życie dla Małych i Średnich Firm Generali, oznaczenie 10/2026, obowiązujące od 13 lutego 2026 r., art. III ust. 1–6 — przedmiot, zakres i wybrane umowy dodatkowe. ↩
Stan prawny i warunki ubezpieczenia zweryfikowane: 13 listopada 2026 r.